Pytanie na początek: co robisz, kiedy po randce w piątek wieczorem ostatni pociąg do twojego miasta odjeżdża o dwudziestej pierwszej piętnaście? W Warszawie to nie jest problem — metro chodzi do pierwszej w nocy, taksówka na Mokotów po dwudziestej drugiej kosztuje czterdzieści złotych. W Zamościu, Sanoku albo Wałbrzychu to zmienia wszystko.
Lista miast, o których ten tekst mówi
Polska ma około dwudziestu miast z populacją trzydzieści do osiemdziesiąt tysięcy, które nie mają autostrady w promieniu pięćdziesięciu kilometrów. Pociąg jest głównym środkiem transportu międzymiastowego, samochód działa tylko na trasach lokalnych. Zamość, Sanok, Przemyśl, Krosno, Nowy Targ, Suwałki, Ełk, Augustów, Międzyrzecz, Wałbrzych, Chełm, Biała Podlaska, Zamość, Włodawa, Parczew. Mieszka tam łącznie około ośmiuset tysięcy Polaków.
Pierwsza zmiana: randkowanie trans-miastowe staje się wyprawą
Jeżeli chcesz umówić się z kimś z Warszawy albo Krakowa na jedno popołudnie — wymyśl to inaczej. Z Zamościa do Warszawy to trzy godziny pociągiem plus godzina do centrum metra, razem cztery godziny w jedną stronę. Osiem godzin dziennie podróży dla jednej kolacji. To wymusza, żeby randki były weekendowe, nie piątkowe wieczory.
Druga zmiana: lokalna scena jest mniejsza, ale bardziej lojalna
W mieście trzydziestotysięcznym po dwóch latach znasz każdego, kto chodzi do biblioteki, piekarni Cukiernia Staropolska albo na basen. Ludzie się rozpoznają z widzenia. To jest zarówno piękne, jak i ciężkie. Piękne, bo twoje relacje są głębsze. Ciężkie, bo jeżeli coś się nie ułoży, cały twój krąg o tym wie.
Randka w małym mieście jest jak kartka papieru w bibliotece. Każdy ją kiedyś przeczyta, więc lepiej pisać z rozwagą.
Trzecia zmiana: intencjonalność
W Warszawie można randkować na lekko. Pięć randek w miesiącu, żadnej nie bierzesz serio, jedna może zostanie. W Zamościu ten sam model nie działa — po trzech „lekkich" randkach miasto już rozumie, że ty randkujesz, i kontekstualizuje cię jako „ten singiel, który próbuje". Cztery lata w takim kontekście są ciężkie. Większość singli w małych miastach albo trafiła partnerów w liceum / na studiach w Krakowie / przez ciocię Irenę z sąsiedztwa, albo zostaje na dłużej sama.
Jak robić to dobrze
Strategia pierwsza: inwestuj w lokalne wspólnoty
Parafia, klub żeglarski, KTG, zespół teatralny amatorski, kółko karciane, turnieje szachowe, uniwersytet trzeciego wieku. Nie jesteś na to za młody. W małym mieście te wspólnoty mają mieszany wiek i są jedynym miejscem regularnych kontaktów poza pracą i rodziną.
Strategia druga: regularne wyjazdy do miasta wojewódzkiego
Lublin dla Zamościa, Rzeszów dla Sanoka, Wrocław dla Wałbrzycha, Białystok dla Suwałk. Jeden weekend w miesiącu, znajomi z aplikacji, zupełnie inna scena. To nie jest zdrada lokalnego życia — to jego uzupełnienie. Osoby, z którymi umawiasz się w Lublinie, wiedzą, że przyjeżdżasz specjalnie, i to jest punkt.
Strategia trzecia: akceptacja, że partner może być spoza twojej scenerii
Wielu singli w małych miastach kończy w relacji na odległość z kimś z sąsiedniego miasta wojewódzkiego. Sanok-Rzeszów to półtorej godziny samochodem. Zamość-Lublin — godzina. To nie jest Warszawa-Lizbona, ale nawet ta odległość wymaga organizacji. Z mojego obserwowania: co trzeci singiel w takim mieście jest w związku na odległość krótkiego dystansu.
Logistyka piątkowego wieczora
Jeżeli umawiasz się w mieście wojewódzkim na piątek wieczór, masz dwie opcje.
- Ostatni pociąg w nocy. Z Lublina do Zamościa ostatni pociąg to dwudziesta druga piętnaście, dojazd do centrum o dwudziestej trzeciej trzydzieści, dojście pieszo do domu — północ. Żelazna dyscyplina czasowa.
- Nocleg w mieście wojewódzkim. Hotel na noc dwieście siedemdziesiąt złotych, Airbnb sto osiemdziesiąt. Weekendowa randka staje się droższa, ale też bardziej relaksująca.
Co pociąg mówi o tobie
Osoba, która regularnie wsiada w pociąg, żeby cię zobaczyć, sygnalizuje coś więcej niż ten, który jedzie dziesięć kilometrów samochodem. Sześć godzin w obie strony, z naciskami aktywności i brakami zasięgu, jest poważnym kapitałem czasowym. Jeżeli ktoś jeździ do ciebie z Krakowa do Sanoka raz w miesiącu przez cztery miesiące — inwestycja jest policzalna, i ty powinieneś ją cenić.
Mała historia
Jolanta, lat trzydzieści siedem, z Wałbrzycha. Pracuje jako nauczycielka, mieszka z matką po śmierci ojca. Po trzech latach prób lokalnego randkowania (trzy związki, każdy krótszy niż sześć miesięcy, dwa z ludźmi, których znała z liceum), w dwa tysiące dwudziestym trzecim zapisała się do klubu lotniarskiego we Wrocławiu. Raz w miesiącu jeździła na treningi. Po ośmiu miesiącach poznała tam Krzysztofa, inżyniera lotnictwa z Legnicy. Dwa lata później wyszła za niego i przeprowadziła się do Wrocławia — ale matka została w Wałbrzychu i Jola dojeżdża co drugi weekend. Zmieniła geografię życia bez całkowitego zerwania z małym miastem.
Co się zmienia w charakterze
Życie w mieście tylko na pociągu czyni cię cierpliwszym. Uczy się patrzeć na kalendarz dwa tygodnie naprzód. Uczy się nie zrywać mostów, bo most może się przydać. Uczy się sztuki długich rozmów telefonicznych — nawyk, który już prawie zaginał w dobie wiadomości głosowych. Osoby, które randkują w takim kontekście i to im wychodzi, są często bardziej stałe w związkach długoterminowych niż osoby z dużych miast. Nie mają luksusu lekkomyślności.
Ostatnia myśl
Nie każdy powinien mieszkać w dużym mieście, żeby mieć dobre życie randkowe. Małe miasta polskie mają swoje sceny — mniejsze, dziwniejsze, bardziej intencjonalne. Jeżeli tam trafiłeś i jesteś singlem, nie pomyliłeś się w wyborze. Tylko gra, w którą grasz, ma inne reguły niż w Warszawie. Naucz się tych reguł, i gra wciąż jest wygrywalna. Z pociągiem, parafią i weekendem we Wrocławiu.
